Lương y Nguyễn Văn Đền: Bậc thầy chữa rắn cắn ở Thất Sơn

Năm nay lương y Nguyễn Văn Đền, tức thầy Tư Đền theo cách gọi trân quý của người dân trong vùng, đã thuộc lớp người “xưa nay hiếm”. Với dáng dong dỏng cao và râu tóc bạc phơ, da dẻ hồng hào, nhìn ông thật giống một “tiên ông”. Cư dân núi Cấm nói riêng, vùng Thất Sơn (Bảy Núi) nói chung, tôn vinh ông như một “thần y” với bài thuốc chữa rắn độc cắn cực kỳ hiệu quả, đã cứu mạng không biết bao nhiêu người.

Lương y Tư Bền đang bào chế thuốc

Trò chuyện với chúng tôi, lương y Tư Đền cho biết, vùng Thất Sơn nói chung, núi Cấm nói riêng, nổi tiếng có nhiều loài rắn độc sinh sống. Trong đó có loài cực độc, nếu ai đó bị cắn mà chữa trị không kịp thời, không đúng thuốc thì khó giữ được mạng sống. Những người dân ở vùng rừng núi này hằng ngày lên núi lấy củi, săn, bắt, hái rau, bị rắn độc cắn xảy ra như cơm bữa, đã có không ít người mất mạng.

Chính ông đã chứng kiến 2 trường hợp vì đường xa, đem tới nhà muộn quá, không kịp cho dùng thuốc chữa trị thì nạn nhân đã tử vong. Trong suốt bao năm hành nghề, ông cũng không thể nhớ hết được số nạn nhân bị rắn độc cắn đã “thập tử nhất sinh” mà mình từng cứu sống.

Hỏi tên tuổi người bị rắn cắn, lương y Tư Đền chỉ nhớ những ai ông thực sự quen biết và mới xảy ra những năm gần đây, như các trường hợp của Ni cô Diệu Đức em thầy Thiện Bửu; người em ông Sáu Mau; bà Năm Phấn; Út Tống; Bảy Cầu; Mười Lớn; vợ ông Ba Ban bị rắn cắn 2 lần; ông Thông con đạo sĩ Ba Lưới 2 lần bị rắn cắn. Trong trường cấp 2 cũng có một giáo viên bị rắn bò vào trường cắn; một học sinh bị rắn cắn khi đang ngủ trong mùng...”

Lương y Tư Bền đang đắp thuốc trị rắn độc cắn cho bệnh nhân Chau Rit (Khmer) ở xã An Hảo, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang

Đã từng phải bôn ba nhiều nơi, có lúc vì sinh kế phải ra tận đảo xa, nhưng rồi lương y Tư Đền cũng trở lại vùng Thất Sơn (Bảy Núi) như một món nợ mà ông chưa trả xong. Ông nhớ lại: “Ngày xưa, lúc vùng Thất Sơn này còn hoang vu, chưa có bác sĩ, mỗi địa phương thường có một ông thầy lang chữa rắn độc cắn. Hồi đó vùng núi Cầm cũng có ông thầy lang trị được nhiều bệnh, nhưng trị rắn cắn là chính. Ông thầy lang này nghèo dữ lắm, nhưng ổng không nỡ đi đâu làm ăn xa, vì hễ có ai bị rắn cắn là ổng phải về”

Theo ông, mỗi lang y chữa trị rắn cắn ở vùng Thất Sơn này như được cuộc sống phân công phải lo cho dân vùng đó: “Bây giờ tây y nhiều nên có khi người ta phủ nhận, nhưng ngày trước thì những lang y chữa trị rắn cắn này là cứu cánh duy nhất cho nạn nhân mỗi khi bị rắn cắn. Lang y chữa trị rắn cắn càng trở nên quan trọng ở những vùng núi non, rừng rú nhiều thú độc như vùng Thất Sơn nói chung, núi Cấm nói riêng.

Cũng giống với nhiều lương y nắm giữ những bí quyết gia truyền trong nghề bào chế, bốc thuốc chữa bệnh cứu người, lương y Tư Đền không hề “giấu nghề”. Ông chia sẻ: “Ngày trước lúc ông nội tôi còn sống, các bác sĩ ở Hà Nội có mời ông ra để giúp nghiên cứu về loại thuốc này. Sau đó, ông cũng về lại vùng núi để trị rắn cắn cho đến khi truyền lại cho tôi”.

Để có một mẻ thuốc như vậy phải mất tới 4 năm để bào chế

Vì trị bệnh không lấy tiền, cũng không nhận “bồi dưỡng” nên mấy đời nhà lương y Tư Đền đều sống trong cảnh nghèo. Thế nhưng khi cần dược liệu để cứu người thì ông không ngại bán cả gia sản. Mấy năm trước, một người quen làm thợ mộc khi làm nhà cho người ta thấy có cặp sừng nai già đem trưng, liền báo cho ông. Trong nhà không có sẵn tiền, nên ông và mấy người con phải hì hục đốn hết vườn cây để bán củi lấy tiền để mua bằng được cặp sừng nai già kia về làm thuốc chữa trị rắn độc cứu người.

Đặc biệt bài thuốc của lương y Tư Đền được bào chế công phu, mang màu sắc tâm linh, huyền bí. Đó là phải có sừng nai gia, kết hợp với một số cây thuốc quý đem ủ đúng vào 12 giờ trưa ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm . Để có một mẻ thuốc như thế phải mất tới 4 năm mới dùng được.

Tâm Lương