Đinh lăng cây thuốc kỳ diệu

Đinh lăng được dân gian gọi là ‘nhân sâm của người nghèo’ bởi có tác dụng chữa được nhiều loại bệnh. Tất cả các bộ phận cây đinh lăng đều có thể dùng làm thuốc, nhưng khi sử dụng tuyệt đối không nên tùy tiện.

Trò chuyện với một số thầy thuốc đông y, tôi được biết đinh lăng là loại cây từng được danh y Hải Thượng Lãn Ông gọi là ‘nhân sâm’ với những công dụng chữa bệnh thần kỳ. Trong cộng đồng làng xã Việt Nam từ đồng bằng đến miền núi, cây đinh lăng ( hay còn gọi là cây gỏi cá) là một loại cây khá quen thuộc với mỗi gia đình Việt Nam. Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều người sử dụng lá cây đinh lăng như một loại rau sống hoặc ăn kèm trong món gỏi cá.

Củ đinh lăng

Trong Y học cổ truyền, rễ cây đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, giúp thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết. Ngoài ra, rễ đinh lăng có chứa saponin có tác dụng như nhân sâm, nhiều sinh tố B1 cùng 13 loại axit amin rất cần thiết cho cơ thể; lá đinh lăng có vị đắng, tính mát tác dụng giải độc thức ăn, chống dị ứng, chữa ho ra máu, kiết lỵ.

Theo những tài liệu nghiên cứu của bác sĩ Hoàng Khánh Toàn – Chủ nhiệm Khoa Đông y, bệnh viện Trung ương Quân đội 108 toàn bộ các bộ phận của cây đinh lăng (lá, thân, rễ) đều có thể được dùng làm thuốc.

Lá cây đinh lăng thường được dùng dưới dạng thuốc sắc, rượu ngâm hoặc bột khô để chữa ho, đau tức vú, tắc tia sữa, làm lợi sữa, chữa kiết lỵ, suy nhược cơ thể…

Rễ cây đinh lăng có tác dụng giúp thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết, tăng cường sinh lực, sự dẻo dai, tăng cường sức chịu đựng. Phụ nữ sau sinh dùng rễ đinh lăng sắc uống để chống đau dạ con và làm tăng tiết sữa

Với những vết thương ngoài da bị chảy máu, bạn chỉ cần giã nát một ít lá đinh lăng đã rửa sạch rồi đắp trực tiếp lên vết thương sẽ giúp cầm máu và giúp vết thương mau lành hơn.

Trong những đồ uống giúp sản phụ lợi sữa thì không thể không nhắc đến lá đinh lăng. Chỉ cần rửa sạch một nắm lá đinh lăng đem đun sôi, sau đó lấy nước và uống khi nước còn ấm. Nếu nước bị nguội nên hâm lại cho nóng để phát huy công dụng, tránh uống nước đã bị lạnh.

Ngoài ra, bạn cũng có thể phơi khô lá đinh lăng rồi sao vàng, sau đó hãm như nước chè để uống hàng ngà

Cây đinh lăng trồng trong chậu cảnh

Lá cây đinh lăng sắclấy nước uống có thể giúp chữa các bệnh về đường tiêu hóa như đầy hơi, khó tiêu. Một số người còn sử dụng phương pháp chữa bệnh trĩ bằng cách sắc lá cây đinh lăng làm thành bột mịn, cho vào một khối dài để xoa bóp trên trực tràng trước khi đi ngủ.

Củ và cành đinh lăng được sử dụng để làm sạch nướu, răng và giúp làm giảm tình trạng viêm loét miệng

Cây đinh lăng được xem là loại cây có tác dụng lợi tiểu và có công dụng trong việc hỗ trợ điều trị bệnh thận, đặc biệt là sỏi thận. Những người mắc bệnh thận có thể uống nước ép lá đinh lăng mỗi ngày để giúp lọc thận hiệu quả.

Trẻ nhỏ nếu thường xuyên bị ra nhiều mồ hôi ở vùng đầu thì mẹ hãy dùng lá đinh lăng phơi khô rồi lót vào gối hay trải xuống giường cho trẻ nằm.

Lấy khoảng 40gr lá đinh lăng tươi giã nhuyễn, sau đó đắp trực tiếp lên chỗ sưng đau. Khi lá khô đi lại thay lá mới, đắp liên tục như vậy sẽ giúp vết sưng đau nhanh chóng dịu đi và nhanh lành.

Củ đinh lăng ngâm rượu uống

Khi nghiên cứu về loại cây này, các nhà khoa học cho biết, rễ (củ) cây đinh lăng từ 6 tuổi trở lên đều rất quý. Tuy nhiên, trong cây đinh lăng có chứa chất saponin nếu dùng quá liều sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt… Do vậy, sử dụng đinh lăng làm thuốc chỉ nên dùng đúng liều lượng (Ví dụ: Rễ đinh lăng mỗi lần dùng chỉ từ 10 -20g rễ đã sao khô, sấy khô là đủ).

Đặc biệt, với rễ cây đinh lăng khi sử dụng mọi người nên dùng những câytừ 3 – 5 tuổi trở lên.

Trên đây là công dụng chữa bệnh của cây đinh lăng cũng như một vài lưu ý khi sử dụng, hi vọng với những thông tin trên mọi người sẽ có thêm nhiều thông tin hữu ích về cây thuốc quý xung quanh mình.

Tâm Lương